MURİS MUVAZAASI SEBEBİYLE TAPU İPTAL VE TESCİL DAVASI

MURİS MUVAZAASI SEBEBİYLE TAPU İPTAL VE TESCİL DAVASI

Tapu devirlerinin iptali ve hak sahipleri adına yeniden tesciline sebep olan hukuki durumlardan biri de muris muvazaasının varlığıdır. Halk arasında mirastan ya da mirasçıdan mal kaçırma davası olarak bilinen ve maalesef genelde kız çocuklarını mirastan mahrum bırakmak adına, onlara miras bırakmamak yahut az bırakmak adına, bir mirasçıyı kayırarak ona daha fazla mal kalması için miras bırakanın yaşarken kötü niyetli olarak yaptığı devirler bu davanın konusunu oluşturmaktadır. Yaygın bir durum olması nedeniyle sıkça sorulan ve bilgi kirliliği oluşturarak hak kayıplarına neden olan çok sayıda yanlış bilgilerin kulaktan kulağa yayıldığı bu konu ile ilgili açıklamalardan önce kavramların tanımlamasını yapmakta fayda vardır.

Muvazaa: Tarafların üçüncü kişileri kandırmak ve aldatmak amacıyla yaptıkları, görünürdeki işlemden başkaca bir gizli anlaşmalarının bulunması halidir. Örneğin taraflar aslında kendi aralarında gizlice taşınmaz bağışlama konusunda anlaşıyorlar; ancak tapuda satış gibi işlem yapıyorlar. Aralarında herhangi bir bedel ödemesi olmuyor. Türk Borçlar Kanunu’nun 19. maddesinde “…tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradeleri esas alınır.” hükmü bulunmaktadır. Kanun maddesi görünürdeki işlemin dikkate alınmayacağını açıkça ifade etmiştir. Dolayısıyla bu gibi muvazaalı işlemler hüküm doğurmayacağından iptali söz konusu olabilecektir.

Muris Muvazaası: Muvazaalı işlemin muris ( miras bırakan) tarafından genellikle ölümüne yakın yapılması ve bu işlemlerin mirasçılarından mal kaçırma amacıyla yapılması halinde muris muvazaasından bahsedilir. Bu sebeple miras bırakanın ölmeden önce yapığı satış gibi görünen ancak gerçekte mal kaçırma amaçlı bağışlama işlemleri muvazaa sebebiyle iptal edilebilir.

Muris Muvazaasının karşımıza en çok çıkan örneklerini ve nedenlerini şu şekilde sıralayabiliriz. Kız çocuk- Erkek çocuk ayrımcılığı sebebiyle kız çocuğun mirastan pay almasının önlenmek istenmesi, Miras bırakanın bazı mirasçılara ayrıcalıklı pay bırakmak istemesi sebebiyle o mirasçıya satış görünümlü bağışlamalar yapılması, Murisin bazı mirasçılarını mirastan mahrum bırakmak için muvazaalı işlemler yapması, birden fazla evlilik yapılmışsa son eşin ve çocukların baskısı gibi nedenler miras bırakan kişilerin sıklıkla muvazaalı işlemler yapmaya sevk etmektedir. Yaşlı ya da hasta olan, bakım ihtiyacı olan anne, baba, dede, nine gibi kişilere ölünceye kadar bakan mirasçılara yapılan devirler de belirli şartlara bakılarak iptale tabi olabilirler.

Muris Muvazaasının Tespiti ve Sonuçları:

• Muris muvazaası sebebiyle tapu satışının iptal edilebilmesi için bu işlemin mal kaçırmak amacıyla yapıldığının açıkça ispatı gerekmektedir. Söz konusu işlemi haklı ve hukuka uygun kılacak herhangi bir durumun da bulunmaması gerekmektedir. Zira miras bırakanın bakımını sağlayan kişilere makul miktarda mal devri yapılması Yargıtay’ın güncel içtihatlarına göre iptale tabi değildir. Bu sebeple her dava konusu hakkında konunun uzmanı olan kişilerce olayın kendine özgü şartları doğrultusunda değerlendirme yapılmalıdır.
• Tapudaki satış işleminin aslında bir bağışlama olduğu, herhangi bir devir bedeli ödenmediği, bu işlemlerin kötü niyetle diğer mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla yapıldığının ispatlanması halinde yapılan muvazaalı satış işlemi iptal edilecektir. İptale konu taşınmazdan dava açan tüm mirasçıların hisseleri oranında hakkını alması mümkün olacaktır. Dava açmayan mirasçılar tapudan hak kazanamazlar.
• Muris muvazaasının varlığı halinde açılacak dava, Muris Muvazaası Sebebiyle Tapu İptal ve Tescil Davasıdır.
• Bu dava bakımından herhangi bir zamanaşımı süresi yoktur.
• Davaya bakmakla görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleridir.
• Dava, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılmalıdır. Birden fazla taşınmaz söz konusu ise taşınmazlardan birini olduğu yerde açılabilir. 

Oldukça detaylı olan ve pek çok hukuki teknik bilgiyle bağlantılı olan bir dava türü olması sebebiyle, yaşadığınız durumun bu davanın konusu olup olmadığı konusunda konunun uzmanı olan avukatınızla iletişime geçmenizi ve davanızı avukatla takip etmenizi tavsiye ederiz.